HERODY W MUZEUM WSI LUBELSKIEJ

Zwyczaj wystawiania herodów przetrwał w wielu miejscach naszego kraju i regionu po dziś dzień. Mieliśmy przyjemność gościć grupę obrzędową „Orzem jak możem” z Gminy Jabłonna, z którą zrealizowaliśmy nagranie we współpracy z Lubelskim Centrum Medialnym Centrum Spotkania Kultur.

Kolędowanie to jeden ze starszych, polskich zwyczajów. Obecnie kojarzony jest z okresem świąteczno – noworocznym. Na naszych ziemiach zwyczaj składania sobie życzeń z okazji rozpoczynającego się roku przybrał postać barwnych grup, chodzących od domu do domu. Wykonywanym przez nie pieśniom, czyli kolędom, już od XVI wieku towarzyszyły przedstawienia jasełkowe, zwane herodami.

Herody wywodzą się w prostej linii od średniowiecznych przedstawień teatralnych, wystawianych w kościołach. Mają charakter moralitetu, w którym zło zostaje pokonane przez dobro. Pomimo różnic regionalnych, herody mają wszędzie zbliżony schemat. Podobne lub takie same są też postacie: Herod, Feldmarszałek, żołnierze, Śmierć. Bohaterem – w sensie negatywnym rzecz jasna – jest król Herod. Przekonany o swej wszechwładzy, na wieść, że w dalekim Betlejem urodził się władca potężniejszy od niego, rozkazuje wymordować wszystkich małych chłopców. Nie oszczędza nawet swojego syna. Za swoją zbrodnię zostaje rychło ukarany. W zależności od regionu, zostaje albo porwany przez diabły do piekła, albo przybywa po niego sama Śmierć we własnej osobie.

Od kilku lat możemy zaobserwować renesans tej tradycji. Muzeum Wsi Lubelskiej włącza się w ten zwyczaj.