Codzienność Żyda na wsi

„Poznaj i uszanuj codzienność innych”

 

Od 1 stycznia 2010 r. Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie oferuje zajęcia edukacyjne pt. „Poznaj i uszanuj codzienność innych”. Warsztaty wyrażają treści historyczno-wychowawcze zawarte w ekspozycji i programie informacyjnym. Zajęcia prowadzone są równocześnie w przestrzeni ekspozycji skansenowskiej, odzwierciedlającej warunki życia codziennego ludności chrześcijańskiej na polskiej wsi w 1 poł. XX wieku, oraz na ekspozycji dwóch mieszkań żydowskich i sklepiku, odwzorowujących codzienną egzystencję Żydów na wsi i w miasteczku w latach 30. XX w.

4 5 6 7

 

Grupy szkolne, uczestniczące w warsztatach, nie mogą liczyć więcej niż 20 osób. Zajęcia trwają 75 minut. Warsztaty realizowane są wg kolejności zgłoszeń.

 

Stworzyliśmy następujące warunki uczestnictwa:

• Zajęcia odbywają się na ekspozycji dwóch mieszkań żydowskich: w sieni chałupy – ubogiego Żyda domokrążcy oraz w izbie – mieszkanie Żyda, właściciela sklepiku a także sklepiku żydowskiego w komorze chałupy

• Młodzież obserwuje wydarzenia usadzona na 19 – osobowej widowni lub aktywnie uczestniczy w działaniach na terenie ekspozycji

• W wydarzeniach parateatralnych z udziałem większej grupy uczniów, młodzież uczestniczy na ekspozycji skansenowskiej

• Do dyspozycji młodzieży przygotowano 100 rekwizytów i 20 tablic poglądowych

• Zajęcia prowadzi dwóch nauczycieli muzealnych jednocześnie

 

 

Handel żydowski na wsi

zajęcia warsztatowe – odpłatność 8zł/os.

Rozwiń

 

Czy chcecie wcielić się w rolę biednego Żyda domokrążcę, który przemierzał polską wieś w latach 30. XX w. w celach handlowych? Bogatsi Żydzi, źródło stereotypów, a było ich niewielu, skupowali zboże, dzierżawili sady, pożyczali pieniądze. Biedniejsi, mniej znani w historii, wyruszali na wieś z niewielką ilością taniego fabrycznego towaru, by sprzedać go a najlepiej wymienić na jajka, len, złom, szmaty, niewielkie ilości warzyw. Kilkoro z was poniesie na plecach drewniane pojemniki i uda się na muzealną wieś aby poszukać tam towaru. Poprzez interaktywne działanie poznacie i przeżyjecie zmagania Żyda-domokrążcy z ówczesnymi okolicznościami, aby utrzymać w przedwojennej Polsce, siebie, swoją rodzinę.

 

Gęś w kulturze żydowskiej – aspekt hodowli i handlu

zajęcia warsztatowe – odpłatność 8zł/os.

Rozwiń

 

Co w pejzażu dawnej wsi wiązało pasterkę katolicką – „gęsiarkę” z kupcem Żydem? Co Żydzi mieli z gęsi? Wyśmienity delikatny smalec, bardzo smaczne i pożywne mięso, cenne podroby. Bardzo cenione były też pierze i puch gęsi, przedmiot szczególnego zainteresowania Żyda handlarza. Jednakże dla biedniejszej części społeczności żydowskiej, mięso i tłuszcz gęsi były luksusem. Na zajęciach poznacie gliniane i żeliwne naczynia do pieczenia gęsi, reprezentujące różne epoki naczyń cywilizacyjnych. Kilkoro z was przygotuje specjalną karmę dla gęsi poddanej tuczeniu oraz wcieli się w rolę gęsiarzy – wędrownych handlarzy żydowskich skupujących gęsi na wsi.

 

 

Żydowskie gospodarstwo domowe – naczynia i przyrządy kuchenne

zajęcia warsztatowe – odpłatność 8zł/os.

Rozwiń

 

Co kryje się za terminem „kuchnia żydowska”? Czy jej wyposażenie w naczynia kuchenne różniło się od zaopatrzenia w nie kuchni chłopskiej i mieszczańskiej? Odmienność codziennej kuchni żydowskiej wynikała z nakazów religijnych, a te miały wpływ na wyposażenie jej w przedmioty kultury materialnej. Czy wiecie, że z powodu wyrażonego w Biblii zakazu łączenia mięsa z mlekiem w kuchni żydowskiej obowiązywały dwa zestawy garnków odróżniające się np. kolorem, białe lub niebieskie do mlecznych potraw, a np. barwy ceglastej do mięsnych? Czy wiecie, że w naczyniach codziennych nie można było gotować potraw świątecznych? Do tego celu służyły specjalne garnki szczelnie zamykane, w których zapiekano potrawy obrzędowe w piecu chlebowym. Weźmiecie udział w czynności zamurowywania otworu pieca chlebowego po wstawieniu do niego naczynia z potrawą szabasową.

 

 

Żydowskie gospodarstwo domowe – przygotowania do święta Pesach

zajęcia warsztatowe – odpłatność 8zł/os.

Rozwiń

 

Jak osiągnąć stan gotowości do obchodzenia świąt? Jakie zabiegi higieniczne, wynikające z nakazów religijnych, pomagały ten stan uzyskać? Czym różniły się między sobą społeczności – żydowska i katolicka, w przygotowaniach do świąt wielkanocnych i Pesach? Za pomocą gry edukacyjnej poznacie szereg przedświątecznych prac porządkowych utrwalonych na obrazie malarza artysty Adama Muszki Przed Wielkanocą, by następnie wykonać kilka z nich, z użyciem muzealnych rekwizytów.

 

Osiem zdjęć publikowanych w katalogu Poznaj i uszanuj codzienność innych

pochodzi z kolekcji Fundacji „Shalom” Gołdy Tencer – Szurmiej.

Muzeum Wsi Lubelskiej w Lublinie

serdecznie dziękuje Fundacji za udostępnienie tych fotografii.

Organizację zajęć umożliwiła pomoc finansowa

Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego

oraz

wsparcie Samorządu Województwa Lubelskiego