SZKOŁY ŚREDNIE

 

Ginące zawody na muzealnym Roztoczu

 

lekcja muzealna, która jest realizowana w okresie od kwietnia do października w czterech zagrodach muzealnego sektora Roztocza. Prezentuje zawody pozarolnicze charakterystyczne dla przedwojennych wsi roztoczańskich. Udział w lekcji daje możliwość poznania prostych, nieskomplikowanych technik wytwarzania oraz dawnych wytworów rękodzielniczych; odpłatność: 6zł/os.Scenariusz Halina Stachyra, prowadzą Halina Stachyra, Anna Fajge-Samoń

Rozwiń

 

Lekcję rozpoczyna wizyta w zagrodzie z Korytkowa Dużego, gdzie przy odtworzonej na podwórzu pasiecie przyzagrodowej uczniowie zgłębiają tajniki pracy wiejskiego pszczelarza, poznają budowę tradycyjnego ula kłodowego, a także narzędzia wykorzystywane w tradycyjnym pszczelarstwie. W okólniku zagrody z Teodorówki dzieci i młodzież poznają pracę powroźnika i biorą udział w wykonaniu powrozu przy użyciu tradycyjnych przyrządów powroźniczych, tj. wózka i warsztatu. Na podwórzu zagrody z Bukowej, dzięki pokazowi wykonanemu przez przeszkolonego pracownika muzeum, poznają narzędzia oraz poszczególne etapy pracy łubiarza, prowadzące do wykonania sosnowego łubu czyli obręczy na sito. Zajęcia kończy wizyta w chałupie z Bukowej, gdzie ma miejsce prezentacja warsztatu i narzędzi łyżkarza.

 

1 2 3 4 5 6

Życie codzienne rodziny Książków w Teodorówce w 1939 r.

zajęcia warsztatowe, które odbywają się na ekspozycji w izbie chałupy Książków z Teodorówki. Dla wszystkich uczestników zajęć przygotowano miejsca siedzące. Zajęcia prowadzi dwóch kustoszy. Ograniczenia: grupy do 20 osób. Odpłatność: 8 zł/os.Scenariusz i prowadzenie Łucja Kondratowicz-Miliszkiewicz, Anna Kozak. Scenariusz lekcji publikowany w: „Muzea skansenowskie we współczesnej edukacji historycznej”, red. M. Ausz, G. Miliszkiewicz, H. Stachyra, D. Szewczuk, Lublin 2011, s. 247 – 260.

Rozwiń

Wykorzystując przygotowane rekwizyty młodzież odwzorowuje obrazy dawnego życia codziennego trzypokoleniowej rodziny Książków. Zabudowania Książków w całości przeniesiono do Muzeum ze wsi Teodorówka na Roztoczu i urządzono w nich ekspozycję ukazującą warunki życia tej rodziny w 1928 r. Akcentowane są główne wartości ówczesnego życia codziennego: pracowitość, sumienność, skupienie, wyciszenie, wiara, szacunek dla dorosłych, powściągliwość. Uczniowie poznają technologie niektórych codziennych czynności domowych i gospodarskich wykonywanych w chałupie: przygotowywanie i spożywanie posiłków, sprzątanie, obowiązki i zabawy dzieci. Młodzież odgrywa 3- 5 scenek o charakterze parateatralnym, wcielając się w postacie członków rodziny Książków sprzed 70 lat.

1 2 3 4 5

Handel żydowski na wsi

zajęcia warsztatowe, które odbywają się w kilku zagrodach chłopskich, w sadzie dworskim oraz na ekspozycji dwóch mieszkań żydowskich i sklepiku żydowskiego. Po wędrówce na pierwszym etapie zajęć wszyscy uczestnicy mają przygotowane miejsca siedzące. Zajęcia prowadzi dwóch kustoszy. Ograniczenia: grupy do 20 osób.Odpłatność: 8zł/os.Scenariusz i prowadzenie Grzegorz Miliszkiewicz, Halina Stachyra. Scenariusz lekcji publikowany w: „Muzea skansenowskie we współczesnej edukacji historycznej”, red. M. Ausz, G. Miliszkiewicz, H. Stachyra, D. Szewczuk, Lublin 2011, s. 293 – 316.

Rozwiń

Zapoznanie młodzieży ze społeczno-ekonomicznymi uwarunkowaniami życia codziennego ludności żydowskiej na wsi i w miasteczkach w latach 30. XX w. Wzrost nacjonalizmu, rozwój prywatnego i spółdzielczego handlu chrześcijańskiego, podniesienie świadomości ekonomicznej i rozbudzenie marzeń młodego pokolenia chłopów coraz bardziej utrudniały wówczas prowadzenie tradycyjnych form handlu żydowskiego, pogarszając warunki egzystencji tej ludności. Większość Żydów wyruszała na wieś z niewielką ilością taniego fabrycznego towaru, by sprzedać go a najlepiej wymienić na jajka, len, złom, szmaty, niewielkie ilości warzyw. Uczniowie zaopatrzeni w zrekonstruowane nosidła i fabryczny towar drobiazgowy „usiłują zarobić” w poszczególnych zagrodach chłopskich na utrzymanie rodziny jako handlarze-domokrążcy. Na ekspozycji mieszkań żydowskich i sklepiku żydowskiego poznają źródła historyczne do czynności, które wykonywali oraz wybrane aspekty produkcji, handlu transportu towaru w II Rzeczypospolitej.

1 3 4 5 6 7 8 9

Archeologiczne, etnograficzne i historyczne przygody garnka

zajęcia warsztatowe, które wykorzystują przestrzeń ekspozycji skansenowskiej – pole przy jednej z muzealnych zagród oraz ekspozycję wnętrz dwóch chałup wiejskich. Po zajęciach terenowych, ruchowych w pierwszym wątku zajęć, wszyscy uczestnicy warsztatów mają zabezpieczone miejsca siedzące. Zajęcia prowadzi dwóch kustoszy. odpłatność: 8zł/os.Scenariusz i prowadzenie Grzegorz Miliszkiewicz, Halina Stachyra. Scenariusz lekcji publikowany w: „Muzea skansenowskie we współczesnej edukacji historycznej”, red. M. Ausz, G. Miliszkiewicz, H. Stachyra, D. Szewczuk, Lublin 2011, s. 229 – 246.

Rozwiń

Problematyka zajęć skoncentrowana jest wokół jednego przedmiotu-tematu. Jest nim powszechnie znany i używany garnek, najbliższy nam użyteczny element życia codziennego. Poprzez zagłębienie się w archeologiczne, etnograficzne i historyczne badania jednego przedmiotu poznajemy lepiej różnorodne dzieje cywilizacji. W wątku archeologicznym realizowanym na polu przy zbiorniku wodnym na rzece Czechówce grupa młodzieży odszukuje skorupy naczyń rozmieszczone na jego powierzchni. W wątku etnograficznym zajęć przygotowywana jest i odgrywana przez młodzież rusińska przypowieść ludowa Krupnik przesolony. Garnek jest w niej głównym przedmiotem współtworzącym z ludźmi, bohaterami tekstu, dobro i harmonię w życiu codziennym. W wątku historycznym, a zarazem ostatnim, młodzież poznaje naczynia z różnych epok. Różnice między nimi wynikają z technologii, materiału i przemian w życiu codziennym.

1234 5 6 7 891011 12 13 14 15 16 17 18

     

Zakupy w wiejskim sklepiku

lekcja muzealna, która odbywa się na ekspozycji wiejskiego sklepiku i w okólniku gospodarczym w zagrodzie z Teodorówki. Uczniowie biorą udział w scenkach parateatralnych z wykorzystaniem list dialogowych, kostiumów i rekwizytów. Teksty dialogów przesyłane są pocztą elektroniczną do szkoły, odpłatność: 6zł/os.Scenariusz i prowadzenie Halina Stachyra

Rozwiń

Udostępnienie w komorze chałupy z Teodorówki ekspozycji wiejskiego sklepu z około 1939 r. Stanisława Milaniuka z Dawidów na Podlasiu, stworzyło sposobność opracowania w Muzeum scenariusza lekcji na temat zasad funkcjonowania oraz roli jaką pełnił taki sklep na wsi. Wykorzystując kostiumy i rekwizyty młodzież odwzorowuje codzienne zakupy w pomieszczeniu sklepowym a także na jego zapleczu magazynowym w części gospodarczej zagrody. Poznaje wybrane elementy wyposażenia wnętrza sklepowego, towar sklepowy, zwyczaje handlowe. Np., po naftę, olej, atrament przychodziło się do sklepu z własnym naczyniem. Ośmioboczny kałamarzyk sklepikarz napełniał dziecku atramentem za jajko. Kostkę szarego mydła odcinał z długiej laski lnianą nitką. Wyroby tytoniowe przechowywał w przeszklonej szafce, aby nie przeszły zapachem śledzi, smaru do wozów, nafty. Na lekcji akcentowane są główne wartości wynikające dla mieszkańców Dawidów z obecności sklepu wiejskiego. Był jednym z najbardziej uczęszczanych miejsc we wsi. Ludzie przychodzili tu z koszykami  i jajkami po towar. Dzieci w drodze do szkoły zachodziły do sklepu Milaniuka po zeszyt, ołówek, gumkę czy atrament. W Dawidach, gdzie nie było remizy, kościoła, sklepik stał się też małym ośrodkiem życia towarzyskiego, bo, jak informują najstarsi klienci tego sklepu: „Mężczyźni papierosa palą, machorkę. Kwasek wypiją, piwo. (…) Na przyzbie siadali, trochę może rozmawiali o polityce, że chłopski rząd. Rozmawiali jakie narzędzia dobre, co niedobre, nasiona jakie dobre, żelazo stanieje czy zdrożeje. Gazet nie czytali. Na wieś dwie gazety może trafiały”

1 2 3 4.

W miasteczkowym sklepie żelaznym

lekcja muzealna, odpłatność: 6zł/os.Scenariusz i prowadzenie Grzegorz Miliszkiewicz, Halina Stachyra

Rozwiń

Jak ocenić dobroć naczyń żeliwnych i blaszanych emaliowanych? Jak zmierzyć towar w arszynach i łokciach? Co kryją w sobie magiczne sygnatury na wyrobach metalowych? Ścieżka edukacyjna złożona z lekcji muzealnej prowadzonej na ekspozycji miasteczkowego sklepu żelaznego i spaceru po ekspozycji skansenowskiej z wyszukiwaniem przedmiotów metalowych z dziedziny okuć budowlanych.

Zabawa z księżycami na 6 par

zajęcia warsztatowe, odpłatność: 8zł/os.Scenariusz i prowadzenie Grzegorz Miliszkiewicz, Halina Stachyra

Rozwiń

Zajęcia dotyczą tematu kultura zabawy. Posłużono się rekwizytami – artykułami kotylionowymi i formą parateatru – grą kotylionową z 1 poł. XX w. W kontaktach między kobietami a mężczyznami każdy drobiazg, delikatny, starannie wykonany i subtelnie wieloznaczny, wprowadzony do obyczajowości, tworzy cywilizacyjnie bezpieczny i przyjazny klimat dla związków międzyludzkich. Dzisiejsza młodzież często nie bierze tego pod uwagę. Podczas zajęć młodzież wykonuje rekwizyty kotylionowe – maski, kotyliony, lampiony, tarcze księżycowe – według wzorów podanych przez ówczesnych wytwórców takich wyrobów i literaturę o tematyce karnawałowej z 1 poł. XX w. Zajęcia kończą się wspólnym zastosowaniem wykonanych rekwizytów w zabawie karnawałowej, w tańcu kotylionowym „zabawa z księżycami na 6 par”. Autorzy zaznaczają, że zajęcia prezentują elementy obyczajowości klas wyższych – zamożniejszego mieszczaństwa i ziemiaństwa. Dlatego też końcowy taniec odbywa się w ogrodzie dworskim przed dworem z Żyrzyna, eksponującym w Muzeum Wsi Lubelskiej życie codzienne warstwy ziemiańskiej.

Program ikonograficzny cerkwi z Tarnoszyna

lekcja muzealna, która odbywa się na ekspozycji cerkwi z Tarnoszyna p. w. Narodzenie N. P. Marii i św. Jozafata, centralnym obiekcie muzealnego zespołu sakralnego greckokatolickiego. Młodzież ma zapewnione miejsca siedzące; odpłatność: 6zł/os.Scenariusz i prowadzenie Halina Stachyra

Rozwiń

Cerkiew wybudowana w 1759 r. w miasteczku Uchrynów w dawnym pow. sokalskim, przeniesiona w latach 1904-1906 do wsi Tarnoszyn (obecnie pow. Tomaszów Lubelski), a następnie do Muzeum Wsi Lubelskiej, gdzie przywrócono jej ponownie funkcję kultową, jest  dokumentem pobożności ludności dawnego polsko- ruskiego pogranicza Królestwa Polskiego i Galicji. W 1937 r. w Tarnoszynie 1/3 mieszkańców wsi to byli grekokatolicy, których wysiedlono z tych okolic w latach 1944-1947. Muzealna cerkiew obrazuje wystrój wnętrz z ostatniego okresu przed ich wysiedleniem. Młodzież zapoznaje się na lekcji muzealnej z przekazem ideowym zawartym w programie ikonograficznym przegrody ołtarzowej (ikonostasu) w cerkwi z Tarnoszyna. Zajęcia mają przygotować uczniów do odróżniania dwóch podstawowych obrządków chrześcijańskich – zachodniego,  rzymskokatolickiego i wschodniego, prawosławnego, a w obrębie obrządku wschodniego – prawosławnego i unickiego (greckokatolickiego). W trakcie zajęć posługując się tekturowym stelażem ikonostasu oraz odbitkami fotograficznymi ikon muzealnych, budują poszczególne rzędy przegrody ołtarzowej.

 Kapliczki przydrożne – święte znaki ludowej pobożności

lekcja muzealna, która odbywa się w obrębie jednego sektora muzealnego bądź w przestrzeni między sektorami, przy rozwidleniach dróg, przy polnych drogach, nad wodą, wśród drzew, w parku dworskim; odpłatność: 6zł/os.Scenariusz i prowadzenie Halina Stachyra

Rozwiń

Na lekcji ma miejsce prezentacja różnorodnych typów kapliczek przydrożnych: kłodowej z Kolanówki – pełnej powagi i niezwykle surowej, wykonanej z masywnego pnia drzewa;  brogowej z Korytkowa Dużego, ze wszystkich stron otwartej i wspartej na słupkach, nawiązującej formą do brogu na siano;  domkowej ze Słobody i z Leszczyny, „to jakby ramową konstrukcję kapliczki brogowej obudować deskami”; szafkowej ze Żmijowisk zawieszonej na drzewie; samorodnej z Dzbenina, którą stanowi pień dębu z częściowo wrośniętym w niego krzyżem metalowym, figury kamiennej na kolumnie tzw. Bożej Męki wznoszonej na pamiątkę uchronienia od plag i klęsk. Młodzież wędrując po ekspozycji skansenowskiej, wykonuje zadania utrwalające ich wiedzę z ludowej pobożności. Rozpoznaje po atrybutach świętych, którzy wspierali wiernych na ziemi w ich codziennych nieszczęściach i radościach. Każdy z nich miał patronować innej dziedzinie życia, np. św. Józef opiekował się rodziną, a św. Mikołaj podróżnymi; inni święci chronili ludzi: Jan Nepomucen przed powodzią, Florian przed pożarem, a  Roch przed powietrzem morowym. Kapliczki są dokumentem codziennej ludowej pobożności. Przy kapliczkach mieszkańcy wsi gromadzili się na tradycyjne nabożeństwa majowe i różańcowe. Przy kapliczce z Korytkowa odprawiano nabożeństwa majowe i rozpoczynano procesje podczas święcenia pól. Od wiosny, poczynając od Wielkiego Tygodnia przystrajano ją gałązkami, kwieciem, wieńcami, wstążkami, a na Zielone Święta także brzózkami. Uczniowie wezmą udział w strojeniu kapliczki na majówkę.

 Wigilia w skansenie

zajęcia warsztatowe, odpłatność: 10zł/os. +indywidualny koszt produktów dla grup minimum 25 osobowych.Scenariusz i prowadzenie Halina Stachyra

Rozwiń

Zajęcia trzygodzinne, realizowane w przeciągu dwóch tygodni poprzedzających święta Bożego Narodzenia. Zgłoszenia na warsztaty są przyjmowane z początkiem roku szkolnego, w terminie od września do listopada. Zajęcia w Muzeum poprzedza wizyta muzealnika w szkole w wybranym dniu listopada, ustalonym z wychowawcą klasy na dwa, trzy tygodnie przed realizacją warsztatów w skansenie.

Na etapie przygotowawczym uczniowie deklarują pracę w zespołach tematycznych, które przygotowują na podstawie dostarczonych przez muzealnika materiałów źródłowych program klasowej wigilii w skansenie. Młodzież zaopatruje się we własnym zakresie w produkty i naczynia jednorazowego użytku, donosi do Muzeum wybrane potrawy wigilijne z domu. Uwaga zajęcia odbywają się w warunkach zimowych.

Zajęcia prowadzi dwóch nauczycieli muzealnych a dwa z czterech odwiedzanych stanowisk na ekspozycji historycznej – dwóch instruktorów, pracowników Muzeum. Celem zajęć jest stworzenie młodzieży w Muzeum warunków aby w okresie poprzedzającym Boże Narodzenie mogła przećwiczyć różne zwyczaje i zachowania wigilijne: 1) adwentowy zwyczaj grania na ligawie, 2) wykonywanie pająka, głównej ozdoby świątecznej sufitu w izbie chłopskiej, 3) ubieranie choinki, 4) przynoszenie słomy i siana do domu, 5) łamanie się opłatkiem, 6) spożywanie wieczerzy wigilijnej. To również wskazanie na wartości dnia odświętnego, które poza spędzeniem tego czasu z rodziną, relaksem i odpoczynkiem, miały dawać katolikom poprzez odnowę duchową siły do godnego znoszenia trudów dnia codziennego.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15

 

Plastyka obrzędowa – ozdoby choinkowe

zajęcia warsztatowe, które odbywają się w miasteczkowej szkole z Bobrownik wyposażonej w stoły i miejsca siedzące. Muzeum zapewnia materiały własne,odpłatność: 8zł/os.Scenariusz i prowadzenie Marzena Bury

Rozwiń

Zajęcia odbywają się w scenerii wigilijnej z wykorzystaniem zabytkowych ozdób choinkowych zawieszanych rokrocznie przez kilkadziesiąt lat w domach kilku wybranych rodzin zamieszkałych w Lublinie. Na zajęciach w Muzeum służą one jako wzory dla wykonania ozdób choinkowych przez uczniów. Połączenie prezentacji zabytku-rekwizytu i wiedzy o poszczególnych zabawkach choinkowych z samodzielną pracą dzieci prowadzi do ukazania bożonarodzeniowego drzewka jako scenerii świątecznych wydarzeń i tradycji umiejscowionej w konkretnej rodzinie. Chodzi o przedstawienie uczniowi specjalnego znaczenia czasu przedświątecznego, jako wkładu pracy każdego domownika w budowaniu klimatu nadchodzących świąt. Bez uwzględnienia tego aspektu, artystyczne działania pozbawione są świadomej religijnej kreacji świątecznych wydarzeń. Przytoczone fragmenty wywiadu dotyczącego przekazanych Muzeum zabawek z l. 30.-40. XX w., najlepiej wyobrażą co i z jakich materiałów wykonywano aby ozdobić choinkę: „Zabawki wykonane są z różnych materiałów. Wśród nich łańcuch z szyszek z modrzewia i orzechów laskowych (przyczepiane lakiem do nitki). Mikołaj z waty, papieru kolorowego i gotowej kupionej główki. Motyla z korali zrobiła siostra taty p. Marii. (…) Pawie oczka, dzwoneczki z koralików – pewnie też z tej książki. Jedna z ozdób to pomysł mamy p. Marii. Robiła też zabawki z pociętej i zwiniętej blaszki. Kupowana w arkuszach, zwijana na pręcie, oberwana część podstawki do kwiatów lub część do nabijania tytoniu do gilz. Taki cienki paseczek uciętej blaszki nawijano spiralnie.  Papuga kupiona prawdopodobnie w czasie wojny w sklepiku, w którym pracowała wówczas p. Zofia. Był to sklep z zabawkami dla dzieci, na ul. Świętoduskiej, taki malutki, drugi od ul. Zielonej. Pozostałe zabawki, np.: witrażyk, werbenka, pajączek robione według wzorów z książki (obecnie wyrzuconej)”.

1 2 3 4 5 6 7 8 3 2 1

Śniadanie Wielkanocne w skansenie

dwudniowe zajęcia warsztatowe, odpłatność: 12zł/os. +indywidualny koszt produktów. Scenariusz i prowadzenie Halina Stachyra 

Rozwiń

Zajęcia warsztatowe, realizowane w okresie od poniedziałku w tygodniu z Niedzielą Palmową do środy w Wielkim Tygodniu. Zgłoszenia na warsztaty są przyjmowane z początkiem roku szkolnego, w terminie od września do listopada. Zajęcia w Muzeum poprzedza wizyta muzealnika w szkole zaplanowana z wychowawcą klasy na dwa, trzy tygodnie przed ich realizacją w skansenie. Na etapie przygotowawczym uczniowie zaopatrują się we własnym zakresie w produkty i naczynia jednorazowego użytku. Zajęcia prowadzi dwóch nauczycieli muzealnych a poszczególne stanowiska z wytwarzaniem elementów święconki wielkanocnej – trzech instruktorów, pracowników Muzeum.

Problematyka warsztatów skoncentrowana jest wokół wytworzenia tradycyjnymi technologiami przez wybraną grupę młodzieży danej klasy, pod kierunkiem muzealnych instruktorów, trzech składników święconki wielkanocnej. Na wypiek świątecznego pieczywa w piecu chlebowym (4 osoby), wędzenie kiełbasy w drewnianej wędzarni (2 osoby), pisanie pisanek techniką woskową (5 osób) przeznaczony jest pierwszy dzień warsztatów. W drugim dniu zajęć muzealnych dana klasa szkolna obchodzi miejsca pracy swoich kolegów i koleżanek, którzy dzielą się swoimi przeżyciami i doświadczeniami nabytymi w Muzeum. W tymże dniu dwa inne zespoły przygotowują śniadanie i stół wielkanocny z wytworzonych elementów święconki. Finalnym wydarzeniem dwudniowych warsztatów jest zasiadanie do stołu wielkanocnego i spożywanie śniadania wielkanocnego. Udział w niektórych technologiach życia codziennego naszym zdaniem to najlepsze wprowadzenie młodego człowieka w rozumienie tradycyjnego sposobu świętowania na wsi. Celem warsztatów są więc działania zmierzające do osiągnięcia stanu gotowości do świętowania, a nie sama odświętność.

1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25

 

 Plastyka obrzędowa – pisanki techniką woskową

zajęcia warsztatowe, odpłatność: 8zł/os.Scenariusz i prowadzenie Marzena Bury

Rozwiń

Czy wiesz jak w prosty i niedrogi sposób samodzielnie zrobić pisankę? Do czego może przydać się pszczeli wosk, szpilka i karbowana bibuła przy wykonywaniu pisanek? Komu i kiedy panna darowała pisankę i co to znaczyło? Warunkiem uczestnictwa w zajęciach jest przyniesienie przez uczniów dwóch ugotowanych jajek, najlepiej w białych skorupkach (niebarwionych).

U progu rodzinnego domu

lekcja muzealna, odpłatność: 6zł/os.Scenariusz i prowadzenie Magdalena Połoncarz

Rozwiń

Zajęcia odbywają się na ekspozycji wybranych obiektów w sektorze Wyżyna Lubelska. Ich celem jest zwrócenie uwagi na ethos polskiego domu, będącego przez pokolenia ostoją wiary i polskości, a także zapoznanie uczniów z bogatą symboliką domu oraz z niektórymi zwyczajami i obrzędami ludowymi, mającymi zapewnić mu pomyślność. Uczestnicy zajęć pracując w zespołach tematycznych, odnajdują na ekspozycji te przestrzenie, które świadczą o sacrum w codziennym życiu człowieka. W finale spotkania prezentują oni swoim kolegom efekty swej pracy dotyczące wartości domu w którym wzrastają, więzi rodzinnych oraz sposobów ich pielęgnowania.

 Wartości w życiu codziennym ziemiaństwa – patriotyzm i decorum

Celem zajęć jest poznanie znaczenia dwóch pojęć – patriotyzm oraz decorum w życiu codziennym ziemiaństwa w II Rzeczpospolitej. Warsztaty prowadzone są na trzech ekspozycjach – w dworze ziemiańskim z 1939 r., w miasteczkowej plebanii z 1939 r. i w miasteczkowym sklepie żelaznym z 1938 r. Zajęcia prowadzą autorka scenariusza ekspozycji dworu i plebanii i nauczyciel polonista, przewodnik muzealny. Ograniczenia: grupy do 20 osób. Odpłatność: 8 zł/os.Scenariusz i prowadzenie Łucja Kondratowicz-Miliszkiewicz, Barbara Rzączyńska.  Scenariusz lekcji publikowany w: „Muzea skansenowskie we współczesnej edukacji historycznej”, red. M. Ausz, G. Miliszkiewicz, H. Stachyra, D. Szewczuk, Lublin 2011, s. 261 – 280.

Rozwiń

Na wybranych przykładach z konkretnych życiorysów ziemian, młodzież dowiaduje się, że patriotyzm w istocie jest wieloaspektowy i dotyczy postaw w różnych dziedzinach życia. To odpowiedzialność za losy państwa i narodu i lokalnych społeczności nie tylko w sytuacji zagrożenia wojną, ale w życiu codziennym. Wartości pokazane na warsztatach to: dobroczynność i ofiarność na cele społeczne, praca oświatowa wśród ludności wiejskiej i patriotyzm gospodarczy.

Na warsztatach reprezentowane są tradycyjne formy muzealne – zabytki i ekspozycja, wykład informacyjny w formie komentarzy oraz interaktywna forma muzeum wydarzeń życia codziennego. W mini warsztatach parateatralnych młodzież z użyciem kostiumów i rekwizytów odgrywa w poszczególnych scenkach role m. in. ziemianina, kwestarza, który przybył do dworu z prośbą o datek na remont kościoła, instruktorki kursu higieny i dziewcząt wiejskich w tym kursie uczestniczących oraz młodych ziemian – patriotów gospodarczych, którzy angażują się w akcję popierania krajowej wytwórczości w sytuacji zagrożenia Ojczyzny światowym kryzysem gospodarczym lat 1929-1935. Na zakończenie zrealizowanych tematów, młodzieży stawiane są pytania pomocnicze mające uwypuklić prezentowane zagadnienia a także odnieść je do zachowań i wartości w życiu współczesnym. Czy wartości ziemiańskie takie jak: ofiarność na cele społeczne i publiczne są Tobie bliskie, a może dalekie i niezrozumiałe? Czy znasz historię pracy społecznej? Czy używasz czasami słowa społeczniak? Jak w dobie globalizacji rozumiesz hasło ”Cudze chwalicie swego nie znacie”? Co czujesz gdy słyszysz hasło kupuj wyroby polskie a chcesz kupić dobrze i tanio?

10 9 8 7 6 5 4 3 2 1

 

Niektóre przejawy życia codziennego we dworze ziemiańskim

 

Zajęcia warsztatowe przeznaczone dla grup liczących do 20 osób. Ich celem jest poznanie wybranych aspektów codzienności średniozamożnej rodziny ziemiańskiej na Lubelszczyźnie. Zajęcia prowadzone są w sześciu pomieszczeniach dworu z Żyrzyna z przyjętym czasookresem ekspozycji – sierpień 1939 r. Odpłatność: 8 zł/os.Scenariusz i prowadzenie Halina Stachyra

Rozwiń

 

W wybranych pomieszczeniach dworu – dwóch reprezentacyjnych i czterech użytkowych  wspólnie z młodzieżą odwzorowujemy elementy zwykłej, domowej krzątaniny we dworze ziemiańskim. Dzięki zabytkom, składnikom ekspozycji dworskiej, przybliżamy takie zagadnienia z zakresu codzienności jak troska o czystość, urodę, utrzymanie porządku, wyposażenie w artykuły piśmienne, naczynia stołowe, zainteresowania i upodobania domowników, organizacja miejsc pracy, wypoczynku, przyjmowania gości. Główną postacią zajęć jest narrator, osoba wybrana spośród młodzieży, która w poszczególnych pokojach dworskich odczytuje fragmenty dziewiętnastowiecznego poradnika ziemianki Karoliny Nakwaskiej  „Dwór wiejski” dzieło poświęcone gospodyniom polskim, przydatne i osobom w mieście mieszkających. Wędrówce po pokojach dworskich towarzyszą scenki parateatralne w wykonaniu uczestników warsztatów. W gabinecie ziemianin porządkuje rachunki domowe, w pokoju chłopięcym prezentowane są zainteresowania literackie i techniczne dwóch autentycznych postaci z rodziny ziemiańskiej w wieku gimnazjalnym. Finalnym zabiegiem jest ożywianie archiwalnej fotografii ze zjazdu ziemianek, który odbył się we dworze z Żyrzyna w 1935 r.

 

 Zabawa andrzejkowa przy wróżbach

warsztaty muzealne, odpłatność: 8zł/os.Scenariusz i prowadzenie Anna Fajge-Samoń

Rozwiń

Zajęcia warsztatowe, poświęcone tradycji andrzejkowej, składają się z dwóch części. Pierwsza to prezentacja multimedialna z źródłami graficznymi i tekstowymi dotycząca zwyczajów późnojesiennych na wsi w 1 poł. XX w. oraz samej tradycji andrzejkowej: jej historii, znaczenia, przebiegu. W drugiej części zajęć ma miejsce zabawa przy wróżbach. Młodzież losuje zadania, polegające na odtworzeniu i zaprezentowaniu wybranych wróżb andrzejkowych, w tym lania wosku.

Celem lekcji jest umiejscowienie tradycji andrzejkowej w określonym kontekście historycznym i kulturowym. Młodzież poznaje, więc andrzejki jako wydarzenie harmonijnie wpisujące się w rok obrzędowy oraz w tradycję późnojesiennych spotkań i prac gromadnych. Przywołane zostają te kadry z życia polskiej wsi przedwojennej, w których praca łączy się z zabawą, i w których główną rolę odgrywała młodzież wiejska.

Zajęcia odbywają się w jednym obiekcie muzealnym – chałupie z Urzędowa.

 

 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11