logo portaly facebook

KLASY 4-6

 

Wielkanocne tradycje na Lubelszczyźnie (kl. IV-VI)

lekcja muzealna, odpłatność: 6zł/os. Scenariusz i prowadzenie Magdalena Połoncarz

Rozwiń

 

Co oznaczały tarapaty? Po co kołatano kołatkami? Gdzie wyrastały baby na Wielkanoc? Co barwił barwinek? Co robiono z pisankami? Zajęcia nawiązują do tradycji obrzędowych Lubelszczyzny okresu międzywojennego z pokazem i omówieniem wystroju świątecznego muzealnych wnętrz, charakterystycznych atrybutów tych świąt i ich roli w obrzędowości wielkanocnej. Mają na celu rozbudzenie zainteresowania tradycjami świątecznymi, rodzinnymi i miejsc swojego zamieszkania.

Na tropie Antka (kl. IV-V)

gra edukacyjna połączona z lekcją muzealną, które odbywają się  na  ekspozycji muzealnej wsi Wyżyna Lubelska, na jej otwartej przestrzeni i w kilku obiektach: wiatraku, kuźni, przy kapliczce przydrożnej, studni gromadzkiej i w czterech chałupach. Zajęcia mogą być prowadzone także w formie lekcji muzealnej bez rozwijania trasy gry edukacyjnej. Odpłatność: 6 zł/os.Scenariusz i prowadzenie Halina Stachyra

Rozwiń
Uczniowie z wykorzystaniem cytatów z książki poznają wybrane aspekty dzieciństwa Antka, bohatera szkolnej lektury, miejsca pracy, nauki i zabawy dzieci wiejskich, swoich rówieśników sprzed 100 laty. W muzeum mogą bezpośrednio zetknąć się z dawnymi wiejskimi budynkami mieszkalnymi i przemysłowymi oraz przedmiotami codziennego użytku opisanymi w noweli Antek Bolesława Prusa. Pierwsza część zajęć ma formę podchodów harcerskich, których realizację umożliwia ekspozycja muzeum pod otwartym niebem. Po sygnale startu uczestnicy gry w małych kilkuosobowych patrolach poruszają się samodzielnie po ekspozycji skansenowskiej według znaków-wskazówek kierujących ich do siedmiu kryjówek z ukrytymi zadaniami. Aby zadanie rozwiązać należy je najpierw odnaleźć. W drugiej części spotkania młodzież w zorganizowanej grupie obchodzi z nauczycielem muzealnym wszystkie stanowiska gry edukacyjnej. Następuje sprawdzenie poprawności wyników gry oraz bliższe zapoznanie uczniów z wybranym zagadnieniem z dzieciństwa Antka w adekwatnym do niego obiekcie muzealnym. Przy kapliczce przydrożnej i w chałupie chłopskiej uczniowie odgrywają z wykorzystaniem rekwizytów i kostiumów dwa fragmenty lektury dotyczące wyjścia Antka ze wsi  w poszukiwaniu zarobku oraz choroby siostry Antka, Rozalki. Warunkiem uczestnictwa w zajęciach jest przeczytanie nowelki Antek Bolesława Prusa.

 

 

Podania i legendy mojego regionu (kl. IV-VI)

lekcja muzealna, która odbywa się w chałupach z Urzędowa i Żabna, przy kuźni z Urzędowa i piecu garncarskim, odpłatność: 6zł/os.Scenariusz i prowadzenie Magdalena Połoncarz

Rozwiń
Chcesz dowiedzieć się dlaczego garncarz oduczył się pracować w święta? Co stało się z dziewczyną co nic robić nie chciała? Jak Bartek oduczył się przeklinać? Czy gospodyni co ubogiemu chleba skąpiła – szczęśliwa była?  Spotkanie muzealne, które przybliża niektóre ludowe legendy, ze zwróceniem uwagi na prawdy w nich zawarte, które stanowiły kodeks moralny przekazywany z pokolenia na pokolenie. Niektóre z tych legend mają związek z zawodami reprezentowanymi w odwiedzanych obiektach muzealnych. Stają się materiałem do podjęcia przez uczniów działańdramowych w naturalnej scenerii poznanych miejsc pracy i chałup. Uczniowie zostają podzieleni na zespoły, w których pod okiem muzealnika, prowadzącego zajęcia i z pomocą swoich nauczycieli, podejmują próby inscenizacyjne wybranych legend. W podsumowaniu odkrywają pointy, uniwersalne przesłania  w nich zawarte . Warunkiem uczestnictwa są zainteresowanie i dyspozycje uczniów do podejmowania prób inscenizacyjnych.

Ginące zawody na muzealnym Roztoczu (kl. IV-VI)

 

lekcja muzealna, która jest realizowana w okresie od kwietnia do października w czterech zagrodach muzealnego sektora Roztocza. Prezentuje zawody pozarolnicze charakterystyczne dla przedwojennych wsi roztoczańskich. Udział w lekcji daje możliwość poznania prostych, nieskomplikowanych technik wytwarzania oraz dawnych wytworów rękodzielniczych; odpłatność: 6zł/os.Scenariusz Halina Stachyra, prowadzą Halina Stachyra , Anna Fajge-Samoń

Rozwiń
  Lekcję rozpoczyna wizyta w zagrodzie z Korytkowa Dużego, gdzie przy odtworzonej na podwórzu pasiecie przyzagrodowej uczniowie zgłębiają tajniki pracy wiejskiego pszczelarza, poznają budowę tradycyjnego ula kłodowego, a także narzędzia wykorzystywane w tradycyjnym pszczelarstwie. W okólniku zagrody z Teodorówki dzieci i młodzież poznają pracę powroźnika i biorą udział w wykonaniu powrozu przy użyciu tradycyjnych przyrządów powroźniczych, tj. wózka i warsztatu. Na podwórzu zagrody z Bukowej, dzięki pokazowi wykonanemu przez przeszkolonego pracownika muzeum, poznają narzędzia oraz poszczególne etapy pracy łubiarza, prowadzące do wykonania sosnowego łubu czyli obręczy na sito. Zajęcia kończy wizyta w chałupie z Bukowej, gdzie ma miejsce prezentacja warsztatu i narzędzi łyżkarza
  .1 2 3 4 5 6

Życie codzienne rodziny Książków w Teodorówce w 1939 r. (kl. IV-VI)

zajęcia warsztatowe, które odbywają się na ekspozycji w izbie chałupy Książków z Teodorówki. Dla wszystkich uczestników zajęć przygotowano miejsca siedzące.Ograniczenia: grupy do 20 osób. Zajęcia prowadzi dwóch kustoszy. odpłatność: 8 zł/os.Scenariusz i prowadzenie Łucja Kondratowicz-Miliszkiewicz, Anna Kozak. Scenariusz lekcji publikowany w: "Muzea skansenowskie we współczesnej edukacji historycznej", red. M. Ausz, G. Miliszkiewicz, H. Stachyra, D. Szewczuk, Lublin 2011, s. 247 – 260.

Rozwiń
  Wykorzystując przygotowane rekwizyty młodzież odwzorowuje obrazy dawnego życia codziennego trzypokoleniowej rodziny Książków. Zabudowania Książków w całości przeniesiono do Muzeum ze wsi Teodorówka na Roztoczu i urządzono w nich ekspozycję ukazującą warunki życia tej rodziny w 1928 r. Akcentowane są główne wartości ówczesnego życia codziennego: pracowitość, sumienność, skupienie, wyciszenie, wiara, szacunek dla dorosłych, powściągliwość. Uczniowie poznają technologie niektórych codziennych czynności domowych i gospodarskich wykonywanych w chałupie: przygotowywanie i spożywanie posiłków, sprzątanie, obowiązki i zabawy dzieci. Młodzież odgrywa 3- 5 scenek o charakterze parateatralnym, wcielając się w postacie członków rodziny Książków sprzed 70 lat.
  1 2 3 4 5

 

 

 

W miasteczkowym zakładzie fryzjerskim – rzecz o przedwojennej urodzie i higienie (kl. VI)

zajęcia warsztatowe, które odbywają się na ekspozycji miasteczkowego zakładu fryzjerskiego i w zagrodzie chłopskiej. Dla wszystkich uczestników zajęć przygotowano miejsca siedzące. odpłatność: 8zł/os.Scenariusz i prowadzenie Marzena Bury, Anna Fajge-Samoń. Scenariusz lekcji publikowany w: "Muzea skansenowskie we współczesnej edukacji historycznej", red. M. Ausz, G. Miliszkiewicz, H. Stachyra, D. Szewczuk, Lublin 2011, s. 281 – 291.

Rozwiń
Może modna fryzura „z epoki”?, albo golenie brzytwą? Jak wygląda grzebień-wszarz i czy kołtun to choroba? Uczniowie uczestniczą w pokazie golenia zarostu i układania fryzury kobiecej. Odgrywają role czeladnika fryzjerskiego i klientów zakładu. W drugiej części zajęć, biorą udział w zmaganiach z utrzymaniem higieny i estetyki włosów na wsi w 1 poł. XX w.
  1 2 3 4 5 6 7 8

Obrzędy i zwyczaje Świąt Bożego Narodzenia (kl. IV-VI)

lekcja muzealna, która odbywa się w obiektach muzealnych ze świątecznym wystrojem,odpłatność: 6zł/os.Scenariusz i prowadzenie Magdalena Połoncarz

Rozwiń
Skąd się wzięła choinka? Co zrobić, by święta zapachniały betlejemską szopką? Jak dziś zostać kolędnikiem? Dlaczego ,,króla” do chat wnoszono? Lekcja o charakterze oglądowym z rozbudowaną prelekcją pedagoga muzealnego na temat obrzędów i zwyczajów Świąt Bożego Narodzenia z uwzględnieniem ich śladów zarejestrowanych na ekspozycji muzealnej. Szczególną uwagę zwraca się tutaj na świąteczny wystrój zwiedzanych obiektów, omówienie świątecznych atrybutów i ich symboliki. Wspólnie z uczniami szukamy możliwości pielęgnowania współcześnie tych tradycyjnych zwyczajów. Uczniowie mają też okazję zapoznać się z tradycyjnym wystrojem choinki i zainspirować się wybranymi, tradycyjnymi, ozdobami choinkowymi do wykonania dekoracji własnych choinek.

Plastyka obrzędowa – wycinanka strzyżewicka (kl. IV- VI)

lekcja muzealna, która odbywa się w miasteczkowej szkole z Bobrownik wyposażonej w stoły i miejsca siedzące. Zajęcia opracowano w oparciu o muzealną kolekcję wycinanek strzyżewickich. Uczniom podawany jest przykład pracy muzealnika, który podjął badania terenowe w rodzinnej miejscowości nieżyjących już twórczyń ludowych. Prowadząc wywiady muzealnik zgromadził wiedzę o okolicznościach podjęcia przez nich pasji wycinankarstwa w latach 20. XX w.; odpłatność: 8zł/os.Scenariusz i prowadzenie Marzena Bury

Rozwiń
W zasobach Muzeum jest 80 wycinanek lubelskich ze zbiorów Wiktora Ziółkowskiego (1893-1978), lubelskiego kolekcjonera sztuki ludowej. Wśród nich najbardziej interesującym jest zespół 30 wycinanek z gminy Strzyżewice autorstwa Emilii Teter, Stanisławy Kucharzyk, Zofii Dziobak, Marianny Kołtun, Elżbiety Kowalczyk i Wacława Markiewicza. Te wykonane w 1926 r. wycinanki trafiły do kolekcji W. Ziółkowskiego, a następnie w 1970 r. wzbogaciły zbiory Muzeum. Twórcy tych wycinanek już nie żyją. Dzięki życzliwości pana Adama Pidka, prezesa Strzyżewickiego Towarzystwa Regionalnego, udało się zorganizować spotkanie z rodzinami wycinankarek. Podczas rozmowy z nimi okazało się, że np. Emilia Teter, określana jako „zdolna kobieta”, dobra krawcowa, w swoim domu uczyła sąsiadki sztuki kroju i szycia, a wśród nich swoją późniejszą synową. Anna Janik bardzo ciepło wspominała swoją matkę Mariannę Kołtun (1909-1999): „Była bardzo wyciszona i opanowana. Lubiła wycinać, szyła. Wycinała malutkimi nożycami, żyletką, wzorów nigdy nie rysowała, brała je sama z siebie. Wycinała proste rzeczy, np. firanki do okien”. Relacje współczesnych pozwalają uzmysłowić uczniom postawę twórczyń ludowych działających w tamtych czasach. Po zaprezentowaniu na lekcji kolekcji wycinanek strzyżewickich, specjalnie wyprowadzonej z muzealnego magazynu, uczniowie  wykonują własnoręcznie wycinanki w oparciu o wzory strzyżewickich twórczyń.

Plastyka obrzędowa – ozdoby choinkowe (kl. IV-VI)

zajęcia warsztatowe, które odbywają się w chałupie wiejskiej wyposażonej w stoły i miejsca siedzące. Muzeum zapewnia materiały własne,odpłatność: 8zł/os.Scenariusz i prowadzenie Marzena Bury

Rozwiń
Zajęcia odbywają się w scenerii wigilijnej z wykorzystaniem zabytkowych ozdób choinkowych zawieszanych rokrocznie przez kilkadziesiąt lat w domach kilku wybranych rodzin zamieszkałych w Lublinie. Na zajęciach w Muzeum służą one jako wzory dla wykonania ozdób choinkowych przez uczniów. Połączenie prezentacji zabytku-rekwizytu i wiedzy o poszczególnych zabawkach choinkowych z samodzielną pracą dzieci prowadzi do ukazania bożonarodzeniowego drzewka jako scenerii świątecznych wydarzeń i tradycji umiejscowionej w konkretnej rodzinie. Chodzi o przedstawienie uczniowi specjalnego znaczenia czasu przedświątecznego, jako wkładu pracy każdego domownika w budowaniu klimatu nadchodzących świąt. Bez uwzględnienia tego aspektu, artystyczne działania pozbawione są świadomej religijnej kreacji świątecznych wydarzeń. Przytoczone fragmenty wywiadu dotyczącego przekazanych Muzeum zabawek z l. 30.-40. XX w., najlepiej wyobrażą co i z jakich materiałów wykonywano aby ozdobić choinkę: „Zabawki wykonane są z różnych materiałów. Wśród nich łańcuch z szyszek z modrzewia i orzechów laskowych (przyczepiane lakiem do nitki). Mikołaj z waty, papieru kolorowego i gotowej kupionej główki. Motyla z korali zrobiła siostra taty p. Marii. (…) Pawie oczka, dzwoneczki z koralików – pewnie też z tej książki. Jedna z ozdób to pomysł mamy p. Marii. Robiła też zabawki z pociętej i zwiniętej blaszki. Kupowana w arkuszach, zwijana na pręcie, oberwana część podstawki do kwiatów lub część do nabijania tytoniu do gilz. Taki cienki paseczek uciętej blaszki nawijano spiralnie.  Papuga kupiona prawdopodobnie w czasie wojny w sklepiku, w którym pracowała wówczas p. Zofia. Był to sklep z zabawkami dla dzieci, na ul. Świętoduskiej, taki malutki, drugi od ul. Zielonej. Pozostałe zabawki, np.: witrażyk, werbenka, pajączek robione według wzorów z książki (obecnie wyrzuconej)”.
  1 2 3 4 5 6 8 7 3 2 1

Zabawa andrzejkowa przy wróżbach (kl. IV-VI)

warsztaty muzealne, odpłatność: 8zł/os.Scenariusz i prowadzenie Anna Fajge-Samoń

Rozwiń
   Zajęcia warsztatowe, poświęcone tradycji andrzejkowej, składają się z dwóch części. Pierwsza to prezentacja multimedialna z źródłami graficznymi i tekstowymi dotycząca zwyczajów późnojesiennych na wsi w 1 poł. XX w. oraz samej tradycji andrzejkowej: jej historii, znaczenia, przebiegu. W drugiej części zajęć ma miejsce zabawa przy wróżbach. Młodzież losuje zadania, polegające na odtworzeniu i zaprezentowaniu wybranych wróżb andrzejkowych, w tym lania wosku.Celem lekcji jest umiejscowienie tradycji andrzejkowej w określonym kontekście historycznym i kulturowym. Młodzież poznaje, więc andrzejki jako wydarzenie harmonijnie wpisujące się w rok obrzędowy oraz w tradycję późnojesiennych spotkań i prac gromadnych. Przywołane zostają te kadry z życia polskiej wsi przedwojennej, w których praca łączy się z zabawą, i w których główną rolę odgrywała młodzież wiejska.Zajęcia odbywają się w jednym obiekcie muzealnym – chałupie z Urzędowa.
  1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11

Zerwij ziele z dziewięciu miedz (kl. IV-VI)

warsztaty muzealne, które są realizowane na terenie muzealnego Powiśla  w okresie od maja do września ze względu na okres wegetacyjny roślin. Zajęcia edukacyjne wprowadzają młodzież w temat problemu opieki medycznej na wsi w 1 poł. XX w. oraz roli ziołolecznictwa ludowego w życiu codziennym mieszkańców wsi; odpłatność: 8zł/os.Scenariusz i prowadzenie Anna Fajge-Samoń, Agata Kozak

Rozwiń
  Głównym zadaniem postawionym przed uczestnikami zajęć jest odnalezienie w terenie określonych roślin i przygotowanie z nich tradycyjnych, wiejskich środków leczniczych. Przebieg zajęć oparty jest na pracy w grupach. Młodzież podzielona na trzy zespoły posługuje się przygotowanymi mapami terenu, kartami ziół, narzędziami potrzebnymi do zbioru roślin i do przygotowania z nich ludowych medykamentów.  Pozyskane w ten sposób lecznicze specyfiki zostają finalnie zastosowane na lalkach, umęczonych na potrzeby zajęć przeróżnymi dolegliwościami, począwszy od bólu głowy po gościec. Zajęcia pozwalają na realizację kilku celów edukacyjnych. Poprzez posługiwanie się kartami ziół i pracę w terenie młodzież uczy się rozpoznawać rośliny lecznicze stosowane na wsi w 1 poł. XX w., poznaje ich wygląd, zapach, właściwości lecznicze. Lekcja uwrażliwia młodzież na bogactwo przyrody, kształtuje szacunek do natury, wskazuje na korzyści z niej czerpane. Tym samym uświadamiana jest uczniom rola i wpływ przyrody na codzienne życie mieszkańców przedwojennych wsi. Dodatkowo, praca w terenie rozwija umiejętność czytania mapy i orientacji w terenie.